แหล่งปลูกชาแหล่งใหญ่ของจังหวัดเชียงรายอยู่ที่ อ.แม่ฟ้าหลวง, อ.แม่สรวย, และอ.แม่ลาว พันธุ์ชาที่เกษตรกรนิยมปลูกกันได้แก่ อัสสัม (พันธุ์พื้นเมือง) อู่หลงก้านอ่อน, อู่หลงเบอร์12, ชิงชิง, ถิกวนอิม, และพันธุ์สี่ฤดู เป็นต้น โรงงานผลิตชาในปัจจุบัน มีกระบวนการผลิต 3 กระบวนการ ได้แก่ แบบไม่หมัก (Unfermented process), กึ่งหมัก (Semi-fermented process), และหมัก (Fermented process) ซึ่งจะให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นสินค้า ที่จำหน่าย ตามท้องตลาด คือ ชาเขียว, ชาอู่หลง, และชาแดง (หรือชาดำ- Blabk tea) ตามลำดับ

การบริโภคชาเป็นที่นิยมกันทั่งโลกจึงมีตลาดที่กว้งขวาง และทวีความนิยมในการบริโภคชามากขึ้น โดยเป็นเครื่องมือเพื่อสุขภาพ ตลอดจนมีการแปรรูปที่หลากหลาย เช่น เป็นส่วนผสมในอาหาร เครื่องดื่ม และผลิตภัณฑ์ส่งเสริมความงามนานาชนิด จึงทำให้ชาและผลิตภัณฑ์จากชา มีศักยภาพทางเศรษฐกิจเป็นอย่างยิ่ง เกษตรกรที่อยู่บริเวณดอยแม่สลอง มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับทางไต้หวัน จึงได้รับเทคโนโลยีการปลูก และผลิตชาจากผู้เชี่ยวชาญไต้หวัน รวมถึงการนำพันธุ์ชาต่างๆ มาปลูก และซื้อถุงพลาสติกสำเร็จรูปสำหรับบบรจุชาด้วย การที่ต้องพึ่งพาองค์ความรู้และเทคโนโลยีจากต่างประเทศ ไมสามารถทำด้วยตนเองได้ ทำให้มีต้นทุการผลิตสูงขึ้น และการพัฒนาอุตสาหกรรมเป็นไปได้อย่างลำบาก จึงเสียเปรียบในตลาดโลก

มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ได้ตระหนักถึงศักยภาพทางเศรษฐกิจของชา และผลิตภัณฑ์จากชา ตลอดจนคุณค่าของการปลูกชาต่อการอนุรักษืความชุ่มชื้น และความอุดมสมบูรณ์ของดิน อีกทั้งป้องกันการชะล้างพังทลายของดินในพื้นที่ลาดชัน อันเป็นการส่งเสริมให้เกิดความยั่งยืน ของระบบเกษตรนิเวศน์ ประกอบกับนโยบายของรัฐบาล ที่จะพัฒนาเศรษฐกิจ จึงได้กำหนดเป้าหมายของประเทศไทย เป็นแหล่งอาหารหรือครัวของโลก และเป็นศูนย์สุขภาพเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต ทางจะงหวัดเชียงรายจึงได้สนองนโยบายรัฐบาล โดยกำหนดให้ชาเป็นพืชเอกลักษณ์ของจังหวัด ดังนั้น จึงเป็นจังหวะและโอกาสที่เหมาะสมที่สุดที่มหาวิทยาลัย จะได้จัดตั้งองค์กรเฉพาะกิจ เพื่อบริหารจัดการวิจัย และการสร้างนวัตกรรมด้านชา และผลิตภัณฑ์จากชา ให้บรรลุพันธกิจอย่างเป็นรูปธรรม ในการเป็นผู้นำทางวิชาการ ตลอกจนการถ่ายถอดนวัตกรรม ทำให้อุตสาหกรรมชาและผลิตภัณฑ์ของประเทศ มีลักษณะเป็นอุตสาหกรรม ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานขององค์ความรู้ สู่การพัฒนาเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน