ศูนย์เครื่องมือวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มฟล. จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการเพาะเห็ดนางฟ้า ปีที่ 4 ขับเคลื่อนนวัตกรรม Smart Farm สู่โรงเรียนชนบท สนับสนุนเป้าหมาย SDGs

(English below).

วันที่ 25 - 26 มิถุนายน พ.ศ. 2569 มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยศูนย์เครื่องมือวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ร่วมกับศูนย์บริการวิชาการ ดำเนินการจัดกิจกรรมบริการวิชาการแก่สังคม “โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการเพาะเห็ดนางฟ้า ปีที่ 4” ณ โรงเรียนชุมชนบ้านแม่ข้าวต้มหลวง ตำบลแม่ข้าวต้ม อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย โดยมี นายพิทักษ์ ไชยะป๋าน ผ้อำนวยการโรงเรียนบ้านแม่ข้าต้มหลวงให้การต้อนรับคณะวิทยากร จากนั้น นางเสวนีย์ จานนอก ผู้ช่วยผู้อำนวยการศูนย์เครื่องมือวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กล่าวเปิดโครงการ ซึ่งโครงการดังกล่าวมี นางสาวดาวเรือง แก้วดวงดี เป็นหัวหน้าโครงการ พร้อมด้วยทีมงานผู้เชี่ยวชาญร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ การจัดโครงการในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อปลูกฝังและถ่ายทอดความรู้ด้านการเกษตรสมัยใหม่ที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและการพึ่งพาตนเองให้แก่เยาวชน โดยเน้นย้ำว่า "เห็ดนางฟ้า" เป็นผลผลิตทางการเกษตรที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงและเพาะเลี้ยงได้ง่าย เหมาะสำหรับการพัฒนาเป็นโครงการอาชีพและการสร้างรายได้ระหว่างเรียนของนักเรียน โดยไฮไลท์สำคัญของการดำเนินงานในปีที่ 4 นี้ คือการนำ "นวัตกรรม Smart Farm" เข้ามาเป็นหัวใจหลักในการเรียนรู้ เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงร่วมกับเทคโนโลยีที่จับต้องได้ โดยมีนักเรียนและครูเข้าร่วมกิจกรรม 74 คน
ตลอดระยะเวลาการจัดกิจกรรม คณะวิทยากรได้นำกระบวนการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติมาประยุกต์ใช้อย่างเข้มข้น ประกอบด้วย:

• เรียนรู้ความรู้เกี่ยวกับเห็ดเบื้องต้น: ศึกษาวงจรชีวิต ประโยชน์ โทษ และความหลากหลายของเห็ด เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องก่อนเริ่มลงมือทำ
• กระบวนการเพาะเห็ดแบบครบวงจร: นักเรียนได้ร่วมฝึกปฏิบัติจริงในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การผสมขี้เลื่อยสำหรับบรรจุก้อนเห็ด การบรรจุก้อนเห็ด การเตรียมอุปกรณ์นึ่งก้อนเห็ด ตลอดจนการหยอดเชื้อเห็ดนางฟ้า
• การสร้างโรงเรือนเพาะเห็ดแบบ Smart Farm: ฝึกปฏิบัติการวางระบบและเทคโนโลยีโรงเรือนอัจฉริยะ ซึ่งมีการติดตั้งถังน้ำ หัวพ่นหมอกเดี่ยว ลูกลอยน้ำ และหลอดไฟพลังงานแสงอาทิตย์ (Solar Cell) ช่วยประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ควบคุมสภาพแวดล้อมให้เห็ดเจริญเติบโตได้ดีและประหยัดพลังงาน

โครงการนี้ส่งเสริมการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาบูรณาการเชิงพื้นที่ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของนักเรียนและชุมชนชนบทอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งสอดคล้องและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ของสหประชาชาติ 3 มิติหลัก ได้แก่:
SDG 3: Good Health and Well-Being (การมีสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี): เนื่องจากเห็ดนางฟ้ามีวิตามินซีสูงและมีคุณค่าทางโภชนาการสูง การเพาะเห็ดไว้บริโภคเองในสถานศึกษาจึงช่วยเสริมสร้างร่างกายของเด็กนักเรียนให้แข็งแรงและช่วยป้องกันไข้หวัดได้เป็นอย่างดี
SDG 8: Decent Work and Economic Growth (การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ): เป็นการฝึกทักษะอาชีพและสร้างพื้นฐานการพึ่งพาตนเองให้นักเรียนสามารถนำความรู้ไปต่อยอดเป็นรายได้เสริมระหว่างเรียน หรือพัฒนาเป็นอาชีพในอนาคตเพื่อยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือน
SDG 12: Responsible Consumption and Production (การผลิตและการบริโภคที่รับผิดชอบ): ส่งเสริมให้ชุมชนและโรงเรียนรู้จักการบริโภคอาหารที่ปลอดภัย ปลอดสารเคมี และใช้ทรัพยากรธรรมชาติผ่านระบบ Smart Farm พลังงานแสงอาทิตย์อย่างคุ้มค่าสูงสุด
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง หวังเป็นอย่างยิ่งว่าองค์ความรู้ ทักษะการปฏิบัติ และนวัตกรรมโรงเรือนอัจฉริยะที่ส่งมอบให้โรงเรียนชุมชนบ้านแม่ข้าวต้มหลวงในครั้งนี้ จะกลายเป็นโมเดลต้นแบบที่สำคัญให้น้อง ๆ เยาวชนและคุณครูนำไปขยายผล สร้างแหล่งอาหารปลอดภัย และพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไปนวัตกรรม

From 25 to 26 June 2026, Mae Fah Luang University—by the Scientific and Technological Instruments Center (STIC), in collaboration with the Center for Academic Services—implemented a social academic service workshop titled “The 4th Fairy Mushroom Cultivation Workshop Project” at Ban Mae Khao Tom Luang Community School, Mae Khao Tom Subdistrict, Mueang Chiang Rai District, Chiang Rai Province. The expert speaker team was warmly welcomed by Mr. Phitak Chaiyapan, Director of Ban Mae Khao Tom Luang School. Following the welcome, Ms. Sawanee Jannork, Assistant Director of the Scientific and Technological Instruments Center, delivered the remarks to officially open the project. The project was headed by Ms. Dawrueng Kaewduangdee as the Project Leader, alongside a team of specialists who co-transferred knowledge.

The objective of this project was to cultivate and instill modern agricultural knowledge tailored to local livelihoods and self-reliance among youths. It emphasized that "Fairy Mushroom" is an agricultural product with high nutritional value that is easy to cultivate, making it ideal for development into career-oriented school projects and a source of supplementary income during studies. The key highlight of this fourth-year implementation was the integration of "Smart Farm Innovation" as the core of the learning process, offering students hands-on experience with tangible technologies. The activity was attended by a total of 74 students and teachers.

Throughout the duration of the event, the speaker team intensively applied both theoretical and practical learning processes, which consisted of:

• Basic Mushroom Education: Studying the life cycle, benefits, hazards, and diversity of mushrooms to establish a correct understanding prior to practical execution.

• Comprehensive Mushroom Cultivation Process: Students engaged in hands-on practice across all stages, including mixing sawdust for filling mushroom bags, bagging, preparing and steaming the bags, and inoculating the fairy mushroom spawn.

• Smart Farm Mushroom House Construction: Practicing the installation of smart housing systems and technologies, which featured water tanks, single mist-sprayer nozzles, water float valves, and solar-powered LED lights (Solar Cell). This helped apply science to regulate environmental conditions for optimal mushroom growth while effectively conserving energy.

This project promotes the localized integration of science and technology to tangibly improve the quality of life for students and rural communities. It aligns with and directly supports three major dimensions of the United Nations Sustainable Development Goals (SDGs):

• SDG 3: Good Health and Well-Being – Since fairy mushrooms possess high levels of vitamin C and other nutritional values, cultivating them for self-consumption within the educational institution helps strengthen students' health and effectively prevents the common cold.

• SDG 8: Decent Work and Economic Growth – This serves as vocational skill training and establishes a foundation of self-reliance, allowing students to leverage this knowledge to earn supplementary income during school or develop it into a future career to uplift household economics.

• SDG 12: Responsible Consumption and Production – It encourages communities and schools to adopt safe, chemical-free food consumption practices and maximize the value of natural resources through solar-powered Smart Farm systems.

Mae Fah Luang University sincerely hopes that the knowledge, practical skills, and smart housing innovations delivered to Ban Mae Khao Tom Luang Community School on this occasion will become an essential model for youths and teachers to expand upon, establishing safe food sources and fostering a sustainable community economy in the long run.